irlandzki problem co to znaczy

Czy przydatne?

Co znaczy Problem Irlandzki

Definicja Irlandzki Problem: problem, jaki stanowiła w polityce W. Brytanii Irlandia - integralna część Korony Bryt. Niezadowolenie ze metody sprawowania rządów i narastająca nędza doprowadziły do zorganizowanego oporu przeciw panowaniu bryt. Stworzenie Wielkanocne
z 1916 doprowadziło do uzyskania niepodległości w 1919, na mocy traktatu londyńskiego z 1921 w obrębie Korony Bryt. pozostała Irlandia Płn., zwana Ulsterem. Fakt ten uniemożliwił ostateczne zakończenie i.p. i zaczął moment krwawego konfliktu, w który bezpośrednio była zaangażowana W. Brytania, lecz pośrednio także Irlandia, utrzymująca w konstytucji zapis o dążeniu do jedności wyspy. Najtragiczniejszy wymiar konflikt ten miał jednak dla samych mieszkańców Ulsteru. Ta część Zjednoczonego Królestwa, obejmująca 6 hrabstw ze stolicą w Belfaście (ogólna pow. 14 146 km2, ludność powyżej 1 mln 600 tys.), dzieli się na protestantów (56%) i katolików (43%). Ekstremiści katol. nie pogodzili się z stratą jedności i ich organizacja IRA, podjęła walkę o zjednoczenie państwie. W latach 60. kryzys się zaostrzył, walki uliczne przerodziły się w wojnę domową,
gdzie po drugiej stronie znalazły się bojówki ekstremistów protest. Konieczne stało się wprowadzenie do Ulsteru wojskowych sił bryt. i stała kontrola sytuacji. To jednak tylko wzmocniło nienawiść i wzmogło walki i akcje terrorystyczne. Próby zakończenia konfliktu podejmowane w latach 70. poprzez premiera E. Heatha i 80. poprzez M. Thatcher nie przyniosły rezultatów. IRA przeniosła także akcje terrorystyczne na grunt rdzennej
W. Brytanii. Do rozmów powrócono w 1994, kiedy IRA ogłosiła rozejm, został on zerwany w 1996, a IRA dokonała następnego zamachu w Londynie. Od VII 1997 rozpoczęła się następna etap rozmów inicjowanych poprzez nowego premiera
T. Blaira. Po raz pierwszy do rokowań zasiedli w okolicy premierów W. Brytanii i Irlandii przeciwnicy z Sinn Fein - polit. skrzydła IRA - G. Adams i D. Trimble
z ramienia unionistów protest., którzy uzgodnili porozumienie podpisane w IV 1998. Uznaje ono, że połączenie Ulsteru z Irlandią i wszelakie zmiany w jego statusie muszą być zaakceptowane poprzez przewarzająca część jego mieszkańców. Akceptuje się odrębność nar. katolików uważających się za Irlandczyków. Kluczowym organem władzy będzie parlament, gdzie zasada proporcjonalności ochroni katolików przed całkowitą dominacją ze strony protestantów. Powstaje Porada Północ-Południe skupiająca przedstawicieli Dublina i Ulsteru, więźniowie z IRA wychodzą na wolność. Referenda w Irlandii i Ulsterze z 22 V 1998 przyniosły zwycięstwo zwolennikom pokoju i porozumienia. Konflikt, który pośrodku 28 lat pochłonął 3228 ofiar, 67 tys. rannych, ma szanse na zakończenie

Czym jest irlandzki problem znaczenie w Słownik I .