Definicja Polacy

Co to znaczy POLACY: → naród w Polsce (38 mln osób) ukształtowany w wyniku połączenia wielu słowiańskich plemion: → Polan, Wiślan, Mazowszan, Pomorzan, Ślężan (→ Słowianie). Zalążkiem formowania się narodu było zjednoczenie przez Polan pod panowaniem dynastii Piastów, wszystkich plemion słowiańskich zamieszkałych między Wisłą a Odrą oraz przyjęcie → chrześcijaństwa (→ katolicyzmu). Od nazwy Polan przyjęto z czasem nazwę P. Stosowano także nazwy Lędzianie (lęda – pole uprawne) oraz Lachy (używane przez → Rusinów). Podczas rozbicia dzielnicowego poczucie wspólnoty podtrzymywane było dzięki językowi, religii, wspólnej historii i obyczajom. Zagrożenia zewnętrzne, a także → kolonizacja niemiecka, podtrzymywały poczucie własnej odrębności etnicznej. Świadomość narodowa zaczęła się kształtować w XVI –XVII w., mimo, iż Rzeczpospolita, powstała przez połączenie Polski z Litwą (XVI w.), była państwem wieloetnicznym. Wszyscy jednak uznawali króla polskiego i władze polskie, a w razie potrzeby występowali w obronie kraju. Najszybciej zasymilował się stan szlachecki, zachęcony licznymi przywilejami stanowymi. Poza elitami, → poczucie tożsamości narodowej niższych stanów zaczęło się upowszechniać w czasie Oświecenia. Pozwoliło to na przetrwanie 123 -letniego okresu zaborów. Kryteriami jednoczącymi naród polski były zawsze język, religia katolicka, wspólne terytorium, wspólna historia, a w poszczególnych okresach historycznych – panująca dynastia oraz wspólnota przywilejów stanowych. Poszczególne krainy geograficzno -historyczne zamieszkują różne grupy regionalne (m.in. Wielkopolanie, Pomorzanie, → Ślązacy, Małopolanie, → Kujawiacy, → Kaszubi, → Mazurzy, → Kurpie, → Warmiacy), zachowujące jednocześnie poczucie własnej odrębności kulturowej, jak i silne poczucie przynależności do narodu polskiego. Obecnie, jak się szacuje, poza granicami kraju zamieszkuje ok. 15–17 mln P. Powodem zamieszkiwania poza granicami kraju, było przesuwanie się tych granic w wyniku różnych wydarzeń historycznych, stąd polska → mniejszość narodowa zamieszkuje: na Litwie (250–350 tys. – głównie w rejonie Wilna i Kowna), na Białorusi (ok. 400–750 tys. głównie w rejonie Grodna), na Ukrainie (500–700 tys. – głównie w rejonie Żytomierza i we Lwowie) oraz w Czechach (70–100 tys. na Zaolziu). Są to P. autochtonicznie zamieszkujący te obszary, kultywujący tradycję i kulturę polską (jedynie na Ukrainie P. byli pozbawieni tej możliwości), którzy bez zmiany miejsca swojego zamieszkania znaleźli się poza granicami Macierzy w wyniku politycznej zmiany granic. Część tej ludności była repatriowana do Polski w latach 40. i 50. XX w. (→ repatriacja). W wyniku przymusowego wywożenia P. przez zaborcę, mniejszość polska występuje także w Kazachstanie (250 tys.). P., którzy wyemigrowali z Polski określa się mianem → Polonia.